De Waalse begroting voor 2027 voorziet in ongeveer 28 miljoen euro aan besparingen in de gezondheidszorg, de ondersteuning van personen met een handicap en de kinderbijslag. De middelen voor geestelijke gezondheidszorg en thuiszorg blijven gedeeltelijk behouden. Toch betreuren de Onafhankelijke Ziekenfondsen dat een globale visie ontbreekt om de gezondheid van de Waalse bevolking te verbeteren.
Op 5 november keurde de Algemene Raad van het AVIQ zijn begrotingsvoorstel voor 2027 goed. Deze begroting staat in het teken van besparingen. Er is ook een belangrijke vernieuwing: voor het eerst sinds de oprichting van het Agentschap werden de verschillende sectoren rechtstreeks betrokken bij het bepalen van de budgettaire prioriteiten.
Verschillende partijen werkten samen om de besparingsinspanning die de Waalse regering vraagt, te verdelen: ziekenfondsen, zorg- en hulpverleners, kinderbijslagfondsen en vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers. Het doel was om in 2027 ongeveer 28 miljoen euro te besparen, rekening houdend met het aandeel van elke sector in de begroting van het AVIQ.
De Onafhankelijke Ziekenfondsen steunden dit voorstel en prezen de verantwoordelijkheidszin van de betrokken partijen. Dit overleg betekent een stap vooruit in de manier waarop het AVIQ zijn beleid vormgeeft. Toch mogen de mogelijke gevolgen van de besparingsmaatregelen niet uit het oog verloren worden. Minder middelen kunnen leiden tot een beperkter aanbod van diensten voor de bevolking en een bijkomende druk op de zorg- en hulpverleners.
De Waalse regering heeft een aantal onderdelen van het voorstel gewijzigd en beslist om bijkomende besparingsmaatregelen te nemen. Een daarvan heeft rechtstreeks betrekking op de woonzorgsector: drie opeenvolgende indexsprongen over een periode van drie jaar.
De Onafhankelijke Ziekenfondsen maken zich zorgen over deze beslissing. De werkingskosten van de woonzorgcentra blijven stijgen, onder meer door de lonen en de dagelijkse uitgaven. Als de financiering niet in hetzelfde tempo evolueert als de kosten, dreigen woonzorgcentra het verschil zelf te moeten opvangen. Dat kan twee gevolgen hebben:
De Waalse begroting is niet uitsluitend gericht op besparingen. Er worden ook middelen aangekondigd voor twee belangrijke prioriteiten: geestelijke gezondheidszorg en thuiszorg voor personen die hun zelfredzaamheid verliezen.
Deze financiering sluit aan bij de engagementen van de Waalse regering, met name via het strategisch plan voor geestelijke gezondheid en de autonomiegarantie. De maatregelen moeten beter inspelen op de noden op het vlak van geestelijke gezondheid en ervoor zorgen dat personen met een verminderde zelfredzaamheid zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen.
De Onafhankelijke Ziekenfondsen beschouwen dit als een positieve beleidsrichting. De concrete modaliteiten van deze maatregelen moeten echter nog worden verduidelijkt. De inhoud, de middelen en de verwachte effecten moeten nog worden besproken met de betrokken partijen binnen het AVIQ.
Deze begrotingsbeslissingen roepen een fundamentelere vraag op: welk gezondheidsbeleid wil Wallonië de komende jaren voeren?
Vandaag beschikt het Waalse Gewest nog niet over duidelijk omschreven gezondheidsdoelstellingen die richting geven aan de beleidsbeslissingen. Nochtans zijn de noden reëel. Uit de recentste gegevens van Sciensano en de analyses van het IWEPS blijkt onder meer dat Wallonië op verschillende gezondheidsindicatoren achterophinkt, waaronder de levensverwachting.
In de Waalse beleidsverklaring werd de gezondheid van de Waalse bevolking centraal gesteld in het regeringsbeleid. Zo werd onder meer aangekondigd dat de impact van overheidsbeslissingen op de gezondheid beter in rekening zou worden gebracht. Halverwege de legislatuur moet deze ambitie echter nog concreet vorm krijgen.
Voor de Onafhankelijke Ziekenfondsen is het essentieel om verder te kijken dan de begrotingscijfers alleen. Besparingen en investeringen mogen niet worden beslist zonder een duidelijke visie op de behoeften van de bevolking en de beoogde resultaten.
Daarom pleiten de Onafhankelijke Ziekenfondsen voor een echte Waalse gezondheidsstrategie, met:
