Het feit dat het akkoord in enkele dagen tot stand kwam na een uitzonderlijk lange periode van institutionele onzekerheid, wist de gevolgen van de politieke verlamming niet uit:
- Voor actoren in de gezondheidssector brachten die 600 dagen een reële budgettaire onzekerheid met zich mee in de uitvoering van hun opdrachten.
- Voor burgers vertaalde zich dat in groeiende moeilijkheden om toegang te krijgen tot bepaalde zorgvoorzieningen.
- Voor velen voedde deze situatie een diepe vertrouwenscrisis tegenover de politiek en de instellingen.
Triomf is dan ook niet aan de orde. Het is nu dringend tijd voor actie.
Het aangekondigde begrotingstraject is meer dan ambitieus, maar Brusselaars verwachten vooral beslissingen die:
- de toegang tot zorg daadwerkelijk verbeteren
- preventie versterken
- de uitgesproken gezondheidsongelijkheden in de hoofdstad terugdringen.
Een pagina gewijd aan gezondheid
Brusselse governance: een hervorming die uitblijft
Een belangrijk aandachtspunt dat in het akkoord ontbreekt, is de nood aan een hervorming van de intra Brusselse governance, met een volwaardige betrokkenheid van zowel paritaire beheerders als actoren op het terrein.
Concreet zou een centralisatie van bevoegdheden (bijvoorbeeld rond geestelijke gezondheidszorg of thuiszorg) binnen één administratie kunnen zorgen voor meer samenhang en efficiëntie.
Preventie en gezondheidsbevordering: hefbomen te heractiveren
De hefbomen waarover het Brussels Gewest beschikt op het vlak van gezondheid moeten zonder uitstel opnieuw worden geactiveerd, in het bijzonder op vlak van preventie. Denk daarbij aan georganiseerde kankerscreenings en gezondheidsbevordering, met aandacht voor de meer kwetsbare doelgroepen.
Hoewel geïntegreerde welzijns- en gezondheidsplan wordt vermeld, bevat het akkoord geen duidelijke methodologie voor het vastleggen van gezondheidsdoelstellingen en evenmin concrete ambities op het vlak van programmatie. Dat beperkt de leesbaarheid en bemoeilijkt de sturing van het paritaire gezondheidsbeleid op middellange termijn.
Leefmilieu, mantelzorg en geestelijke gezondheid: positieve signalen
De beslissing om de principes van de lage-emissiezone (LEZ) te behouden, vinden de Onafhankelijke Ziekenfondsen een sterk punt gezien de bewezen impact op de luchtkwaliteit en de meetbare gezondheidsvoordelen, vooral in sociaal kwetsbare wijken.
Tegelijk roept de versoepeling via jaarlijkse passen voor meer vervuilende voertuigen vragen op over het behoud van die gezondheidswinst.
Ook de aandacht in het akkoord voor mantelzorgers, die immers een pijler van ons gezondheidssysteem vormen, kan op onze steun rekenen. Zo ook de ontwikkeling van alternatieven voor woonzorgcentra en de ondersteuning van zorg en begeleiding aan huis.
Ten slotte is het positief dat er aandacht gaat naar geestelijke gezondheid en naar de terugkeer naar werk van mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn.
Verwachte prioriteiten voor het Brusselse gezondheidsbeleid
De Onafhankelijke Ziekenfondsen verwachten nu een duidelijke en onderbouwde gezondheidsroadmap:
- wat gebeurt er met de groeinorm?
- Welke middelen gaan naar preventie?
- Welke strategie moet de toegang tot eerstelijnszorg verbeteren?
- Hoe wordt de intra Brusselse coördinatie versterkt?
- En hoe verloopt de afstemming tussen het gewestelijke en het federale niveau?
- Welke plaats krijgen innovatie en digitalisering?
Van regeerakkoord naar concrete hervormingen
Er is veel tijd verloren gegaan. Dit, zij het laattijdige, akkoord geeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest eindelijk opnieuw een volwaardige regering en begroting- een noodzakelijke voorwaarde om echte hervormingen op gang te trekken. Nu komt het erop aan deze kans om te zetten in concrete, structurele en gedragen beslissingen binnen de beperkte tijd die deze legislatuur nog rest.
De Onafhankelijke Ziekenfondsen zijn bereid hun rol op te nemen als actor en medebeheerder van het Brusselse gezondheidssysteem, met als kompas de realiteit op het terrein en de noden van de burger.
