Nu hitteperiodes steeds vaker voorkomen, slaan de Waalse ziekenfondsen de handen in elkaar. Tijdens de zomer van 2026 namen de Waalse Preventieagenten proactief contact op met bijzonder kwetsbare mensen om gezondheidsrisico’s te voorkomen, moeilijkheden op te sporen en de toegang tot nuttige hulp te vergemakkelijken. Deze lokale aanpak stelt de persoon en zijn of haar leefomstandigheden centraal in preventie.
Het initiatief van de Waalse Preventieagenten is opgenomen in de Waalse Code voor Sociale Actie en Gezondheid en geregeld volgens besluit van de Waalse Regering van 15 juni 2023. De regelgeving wijst de erkende regionale ziekenfondsen opdrachten toe op het vlak van ziektepreventie en ondersteuning bij epidemieën.
Buiten epidemische periodes ondersteunen de Preventieagenten het AVIQ bij gerichte acties: proactief contact opnemen met prioritaire doelgroepen, preventieboodschappen versterken, gezondheidsvaardigheden verbeteren en mensen doorverwijzen naar de juiste hulp. Dit gebeurt aanvullend op het bestaande aanbod op het vlak van gezondheidsbevordering en preventie, dat wordt uitgevoerd door erkende actoren uit de sector, en versterkt de acties op basis van gezondheidsindicatoren.
Dit intermutualistische initiatief wordt erkend en financieel ondersteund door het AVIQ, in het kader van het Waalse beleid inzake preventie en gezondheidsbevordering.
Hitteperiodes zijn een steeds grotere uitdaging voor de gezondheid. De gevolgen ervan zijn niet voor iedereen dezelfde: leeftijd, gezondheidstoestand, sociaal isolement, huisvesting, mobiliteit en toegang tot hulp beïnvloeden in welke mate iemand zich daadwerkelijk kan beschermen.
De hitteperiode van juni 2026 maakte dit nogmaals duidelijk: hitte is niet alleen een weersfenomeen, maar ook een gezondheids- en maatschappelijke uitdaging die vraagt om voorbereiding, preventie en een aanpak dicht bij de mensen.
Kennis van doelgroepen en gebieden helpt de ziekenfondsen om situaties op te sporen die extra waakzaamheid vragen. Gegevens dienen niet alleen om de gevolgen van hitte in kaart te brengen. Ze maken het ook mogelijk om concrete en gerichte preventie-acties voor te bereiden en te evalueren.
Vanuit die logica werd de intermutualistische actie ‘Hittegolven’ van de Waalse Preventieagenten georganiseerd. De geselecteerde personen hadden verschillende kwetsbaarheidsfactoren: ze waren tussen 75 en 90 jaar oud, alleenstaand, hadden recht op een verhoogde tegemoetkoming en woonden in Waalse gemeenten die als prioritair werden beschouwd.
Dankzij deze doelgerichte aanpak kunnen de mensen die waarschijnlijk het grootste risico lopen om moeilijkheden te ondervinden tijdens hitteperiodes, prioritair worden bereikt en kan preventie worden afgestemd op hun concrete leefomstandigheden.
Tijdens de zomer van 2026 namen de Waalse Preventieagenten contact op met leden die bijzonder kwetsbaar zijn.
Tijdens de gesprekken werden de belangrijkste beschermingsmaatregelen herhaald, was er aandacht voor hoe de persoon de hitteperiodes ervaarde, en werd rekening gehouden met de woonsituatie, verplaatsingen, sociale isolatie en andere gezondheidsbehoeften. Indien nodig werd de persoon doorverwezen naar de juiste hulp of zorgverleners.
Tussen 16 juli en 31 augustus 2026 probeerden de Waalse Preventieagenten contact op te nemen met 2.623 leden die bijzonder kwetsbaar zijn. 1.152 van hen konden rechtstreeks worden bereikt, wat resulteerde in 778 volledige telefonische gesprekken.
De gesprekken tonen aan dat de gevolgen van hitte verder gaan dan enkel medische symptomen en verschillende aspecten van het dagelijkse leven beïnvloeden.
| 21% | meldde gezondheidssymptomen of gezondheidsproblemen als gevolg van de hitte |
| 45% | rapporteerde minstens één matige impact op het wooncomfort |
| 8% | kende een lokale hulpbron of initiatief waarop een beroep kon worden gedaan |
De beperkte kennis van lokale hulpbronnen benadrukt het belang van persoonlijk contact. Algemene campagnes blijven noodzakelijk, maar bereiken niet altijd de meest geïsoleerde mensen. Door actief naar mensen toe te stappen, kunnen adviezen worden afgestemd op hun situatie en kan worden ingegrepen voordat bepaalde moeilijkheden verergeren.
Ook het wooncomfort blijkt een belangrijk aandachtspunt. 44% ervaart minstens één matige impact op het wooncomfort. Dit benadrukt het belang van advies over de woning verluchten, luiken of gordijnen sluiten en manieren om de woning af te koelen.
Iets minder dan een vijfde van de leden meldt gezondheidssymptomen of gezondheidsproblemen als gevolg van de hitte. Dit benadrukt het belang van preventieve opsporing, in het bijzonder bij oudere, geïsoleerde en sociaal kwetsbare mensen.
Deze actie is niet alleen gericht op individuele sensibilisering. De informatie die op het terrein wordt verzameld, draagt ook bij aan een beter inzicht in nieuwe behoeften die verband houden met hitteperiodes.
De gegevens worden gebundeld in regelmatige rapporten die aan de bevoegde overheden worden bezorgd.Dit draagt bij aan de verzameling van nuttige informatie voor gezondheidsmonitoring en aan de aanpassing van het overheidsbeleid.
Het initiatief sluit daarmee aan bij en vormt een aanvulling op de Waalse mechanismen voor monitoring en beheer van gezondheidsrisico’s die door het AVIQ worden gecoördineerd. Het geeft een concreet beeld van hoe burgers hitteperiodes ervaren en versterkt de capaciteit van de publieke actoren om vroegtijdig, gericht en afgestemd op de vastgestelde behoeften te handelen.
