Darmkankerscreening: campagnes ziekenfondsen maken verschil in cijfers

Dat blijkt uit de resultaten van Partenamut, dat deel uitmaakt van de Onafhankelijke Ziekenfondsen. Met gepersonaliseerde herinneringen en gerichte communicatie steeg de deelname aan screenings in 2025 met meer dan 1.100 extra testen in drie pilootprovincies.

Naar aanleiding van Blue March, de internationale maand van de sensibilisering rond darmkankerscreening, delen de Onafhankelijke Ziekenfondsen deze resultaten. Ze tonen aan dat een proactieve en gerichte aanpak de deelname aan het georganiseerde screeningsprogramma aanzienlijk kan verhogen.

Meetbare resultaten op het terrein 

In 2025 bereikte de Blue March-campagne van Partenamut meer dan 1,6 miljoen mensen. Meer dan 300.000 leden ouder dan 50 jaar, die rechtstreeks werden geïnformeerd en aangemoedigd om deel te nemen aan de screening

Daarnaast ontvingen bijna 38.000 leden tussen februari en december een gepersonaliseerde herinneringsbrief.

Dat leidde tot ongeveer 1.100 extra uitgevoerde screenings in drie pilootprovincies:

• +12,6% in Henegouwen
• +14,8% in Luik
• +7,5% in Waals-Brabant

Deze cijfers bevestigen dat aanvullende begeleiding door ziekenfondsen een sterke hefboom is om de deelname aan georganiseerde screeningsprogramma’s te versterken.

Een belangrijke uitdaging voor de volksgezondheid in België

In België is darmkanker een van de meest voorkomende kankers. Wordt de ziekte vroegtijdig opgespoord, dan is ze ook een van de best behandelbare vormen van kanker.

De screening richt zich tot personen tussen 50 en 74 jaar, ook zonder symptomen. De fecale immunochemische test (colotest) is:

• gratis
• eenvoudig
• thuis uitvoerbaar

In Vlaanderen wordt de testkit samen met de officiële uitnodiging verstuurd. In Wallonië en Brussel moeten uitgenodigde personen de kit afhalen bij de apotheker of, in Wallonië, bestellen via het platform van het Centrum voor Coördinatie en Referentie.

Toch blijft de deelnamegraad in Franstalig België rond de 20%, ruim onder de Europees aanbevolen 65%.

Drempels zijn vaak psychologisch of praktisch:

• angst voor het resultaat
• verwarring met een coloscopie
• het ontbreken van klachten
• te weinig informatie

De rol van de ziekenfondsen

De Onafhankelijke Ziekenfondsen, waar Partenamut deel van uitmaakt, staan dicht bij hun leden. Daardoor vormen ze een belangrijke schakel tussen gezondheidsautoriteiten en de doelgroep.

De resultaten tonen aan dat:

• gepersonaliseerde herinneringen de deelname verhogen
• aangepaste communicatie psychologische drempels verlaagt
• een toegankelijke en minder beladen toon het verschil kan maken in de stap naar actie

Met de campagne ‘PQR code’, die Partenamut in maart 2026 lanceert, wordt die aanpak verdergezet. Denk aan opvallende communicatiemiddelen in de kantoren, affiches, digitale ondersteuning en een terreinactie in Brussel om 50-plussers concreet te helpen bij het afhalen of bestellen van hun testkit.

Naar een bredere uitrol van doeltreffende initiatieven

Op basis van deze resultaten pleiten de Onafhankelijke Ziekenfondsen voor:

• de voortzetting en veralgemening van aanvullende campagnes door ziekenfondsen
• een betere gegevensdeling om doelgroepen gerichter te bereiken
• een gecoördineerde en jaarlijkse planning van promotieacties rond screening

De ervaring leert dat niet de test zelf de grootste drempel vormt, maar wel de stap om hem effectief uit te voeren. 

Ziekenfondsen kunnen daarin het verschil maken door intentie om te zetten in actie en zo concreet bij te dragen aan een betere volksgezondheid. Michel Candeur, coördinator bij het Centrum voor Coördinatie en Referentie voor Kankerscreening (CCRef vzw): 

Partenamut beschikt, net als andere ziekenfondsen, over een groot aantal leden, onder wie velen die tot de doelgroep van deze screening behoren. Het versturen van gepersonaliseerde herinneringen aan leden is een erkende hefboom om de deelnamegraad te verhogen, vooral bij kwetsbare groepen.