In België rookt 10,8% van de jongeren van 15 jaar dagelijks, zo blijkt uit een gezondheidsrapport van het OESO uit 2017. Roken begint dus nog altijd in de adolescentie. Jongeren zijn ook veel gevoeliger voor de verslavende effecten van tabak.  Naar aanleiding van de Werelddag tegen Tabak op 31 mei pleiten de Onafhankelijke Ziekenfondsen daarom voor extra aandacht voor jongeren in het tabaksbeleid. 

Het verbod op roken in de wagen in het bijzijn van kinderen, is er een dossier dat het gebrek aan samenwerking tussen de verschillende regeringen in ons land rond tabaksbeleid beter illustreert? In Vlaanderen hakte Minister van Omgeving en Natuur Joke Schauvliege onlangs de knoop door, maar in het federaal parlement zit de maatregel al enkele jaren muurvast. Ook in Brussel is het wachten op een beslissing. Daarnaast is onze wetgeving niet altijd waterdicht. Zo geldt in ons land een totaalverbod op roken voor het openbaar vervoer en de onderwijsinstellingen, maar in alle andere publieke ruimtes kan je wel nog altijd een sigaret opsteken in een afgesloten ruimte. En zien roken, doet roken. Om jongeren rookvrij te laten opgroeien, is het net belangrijk om zoveel mogelijk rookvrije omgevingen te creëren. 

Alomtegenwoordige reclame

Jongeren kunnen ook moeilijk aan tabaksreclame ontsnappen. Zowel binnen als buiten tabaks- en krantenwinkels prijkt er publiciteit voor tabaksproducten. Het zijn winkels in de centra van onze dorpen en steden, waar jongeren naar school gaan, uitgaan en met elkaar afspreken. Bovendien blijkt uit een enquête van Stichting tegen Kanker dat zowel rokers (60%), niet-rokers (72%) als ex-rokers (82%) sterke voorstanders zijn van een totaalverbod op reclame op de verkoopplaats. Waar wachten we dan nog op?

Nood aan integraal tabaksbeleid

Vooral een versnipperde bevoegdheidsverdeling speelt België parten. Het federale niveau beslist bv. onder meer over verpakking en reclame, terwijl het regionale niveau bevoegd is voor preventie, de terugbetaling van consultaties bij de tabakoloog, … En is het logisch dat alle accijnzen naar het federale budget stromen en niet bijdragen tot het regionale preventiebeleid? Terwijl een schamele investering van 3% van het gezondheidsbudget in preventie net een druppel op een hete plaat is. 

Hoe kunnen we dan tot een integraal tabaksbeleid komen met voldoende aandacht voor jongeren? Een gemeenschappelijke nationale gezondheidsdoelstelling voor de strijd tegen tabak zou een sturend kader kunnen bieden. Binnen de bestaande regionale actieplannen zouden de verschillende regeringen kunnen zoeken naar een gemeenschappelijke noemer om hun beleid op elkaar af te stemmen. Want uiteindelijk willen we toch allemaal hetzelfde voor onze jongeren: dat ze kunnen opgroeien in goeie gezondheid. 

Xavier Brenez,
Directeur-generaal van de Landsbond van de Onafhankelijke Ziekenfondsen