Context

8 op de 10 Belgen vinden de strijd tegen kanker een prioriteit. Hoe kunnen we die strijd een duw in de rug geven? Door primaire preventiefactoren, maar ook door een hogere deelnamegraad aan de bestaande opsporingsprogramma’s voor borst-, baarmoederhals- en darmkanker.

In ons land laat 61,6% van de vrouwen tussen 50 en 69 jaar zich onderzoeken op borstkanker: 53,2% in Brussel, 66,6% in Vlaanderen en 54,7% in Wallonië (IMA Atlas, 2018). De mammografie maakt gelukkig deel uit van dat georganiseerde opsporingsprogramma in België. Desondanks laten veel Belgische vrouwen zich pas onderzoeken op medisch voorschrift, vooral in Wallonië (47,2%) en Brussel (42,2%) en beduidend minder in Vlaanderen (16,8%).

Darmkanker is de derde en tweede meest voorkomende kanker in België bij respectievelijk mannen en vrouwen. De deelstaten organiseren de opsporingstest wel niet op dezelfde manier. In Vlaanderen laat 37% (2016) van het doelpubliek zich onderzoeken. In de Franstalige Gemeenschap daarentegen schommelt de participatiegraad rond de 10%. Het ‘Centre communautaire de référence’ verwacht tegen eind 2017 wel een stijging van 25% (Candeur & De Foy, 2017). Officiële gegevens moeten deze cijfers wel nog bevestigen.

De screening van baarmoederhalskanker maakt het mogelijk om de voorstadia van de ziekte op te sporen. Een preventieve behandeling kan de ontwikkeling van de kanker vermijden. In België worden vrouwen tussen 25 en 64 jaar aangeraden om elke 3 jaar een uitstrijkje te laten nemen. Enkel in Vlaanderen bestaat er sinds 2013 een officieel opsporingsonderzoek.

Volgens de cijfers van het InterMutualistisch Agentschap (IMA) liet 51,5% van de vrouwen tussen 25 en 64 jaar zich onderzoeken in 2013. De verdeling over de deelstaten is evenredig: 49,2% voor Brussel, 50,7% voor Vlaanderen en 53,5% voor Wallonië. We merken wel dat de dekkingsgraad mettertijd aanzienlijk daalt in België: van 58,4% in 2008 naar 51,5% in 2013. Vooral in het deel van het land waar geen officiële screening bestaat.
 

Wat stellen de Onafhankelijke Ziekenfondsen voor?

  • Het deelnamepercentage aan de opsporingsprogramma’s voor borstkanker verbeteren: 75% voor vrouwen tussen 50 en 69 jaar.  
  • Het deelnamepercentage aan de opsporingsprogramma’s voor darmkanker verbeteren: 65% voor mensen tussen 50 en 74 jaar.
  • Het deelnamepercentage aan de opsporingsprogramma’s voor baarmoederhalskanker verbeteren: 70% voor vrouwen tussen 20 en 69 jaar.
    Welke acties zijn prioritair?
    • Net als in Vlaanderen ook in Wallonië en Brussel opsporingskits voor darmkanker verdelen, automatisch of georganiseerd via de apothekers.
    • Systemen voor individuele geheugensteuntjes op touw zetten, in samenwerking met de ziekenfondsen (sms, e-mail, ...).
    • Onderzoek stimuleren naar de identificatie van specifieke doelgroepen met lage screeningsdeelname en hun achterliggende oorzaken. Daarna sensibilisatiecampagnes opzetten in co-creatie met deze  doelgroepen.
    • Tijdige herziening van communicatie- en sensibilisatiecampagnes om meer mensen blijvend aan te spreken voor de screenings.
    • Bij de zorgverleners informatiecampagnes opzetten over best practices rond opsporing.
    • Investeren in innovatieve screeningsmogelijkheden van verschillende kankers, bv. Artificiële Intelligentie (AI).
    • Acties ondernemen om screeningsdeelname te bevorderen: bv. hoe ouder de vrouw, hoe lager de deelnamegraad aan de borstkankerscreening.

    Vragen over onze voorstellen? Stuur ons een mailtje!

    Lees ook