Vele landen werken al langer met gezondheidsdoelstellingen en nu heeft Minister Maggie De Block deze ambitie ook opgenomen in haar beleidsnota 2018. Een project waaraan ook de ziekenfondsen kunnen en zullen meewerken. Maar hoe moet België dit nu concreet gaan aanpakken?

‘Samenwerking’ is alvast het eerste sleutelwoord. De bevoegdheidsverdeling tussen het federale en het regionale niveau zorgt voor een grote complexiteit. Om nationale gezondheidsdoelstellingen uit te werken, is het dan ook logisch dat de federale overheid en de deelstaten de handen in elkaar slaan. Vlaanderen staat verder op vlak van gezondheidsdoelstellingen dan Wallonië en Brussel, maar dat mag geen obstakel zijn. Niet samenwerken rond nationale gezondheidsdoelstellingen zal leiden tot een versnipperd beleid dat de Belgische volksgezondheid niet ten goede komt. De strijd tegen kanker en obesitas, de chronische ziektes, mentale gezondheid, …: het zijn belangrijke uitdagingen voor álle deelstaten.

Ook de keuze van de strategie is essentieel. Kiezen we voor een beperkte of een lange lijst van gezondheidsdoelstellingen? Gaan we wel of niet voor de ‘Health in all policies’-aanpak, waarbij ook domeinen als wonen, onderwijs en mobiliteit geïntegreerd worden in het gezondheidsbeleid? Een goede samenwerking tussen de federale overheid en de deelstaten rond gezondheidsdoelstellingen sluit ook niet uit dat de deelstaten elk hun eigen accenten kunnen leggen. Uit een enquête van de Onafhankelijke Ziekenfondsen blijkt bv. dat in Wallonië en Brussel respectievelijk 66% en 60% van de bevraagden de toegankelijkheid van de zorg een probleem vindt, terwijl in Vlaanderen 45% deze mening is toegedaan.

En wat met de stem van de burger? De vraag is niet ‘of’, maar wel ‘hoe’ we de burger in de discussie rond gezondheidsdoelstellingen kunnen betrekken. Volgens een recente studie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is de participatie van de burgers aan het beleid een topprioriteit in de komende jaren. Uit de enquête van de Onafhankelijke Ziekenfondsen blijkt ook dat 6 op de 10 Belgen betrokken willen worden bij het formuleren van antwoorden op de uitdagingen rond volksgezondheid.

De ontwikkeling van een gezondheidsbeleid dat erop gericht is om gezondheidsdoelstellingen te verwezenlijken, zal grote inspanningen vragen. Niet enkel van de beleidsmakers op de verschillende niveaus, maar ook van de burger. De Onafhankelijke Ziekenfondsen staan alvast klaar om mee te werken aan zo’n beleid en de nauwkeurige opvolging ervan. Hopelijk kan ons symposium op 4 december over dit thema met inspirerende voorstellen bijdragen tot dit debat.

XAVIER BRENEZ Directeur-generaal van de Landsbond van de Onafhankelijke Ziekenfondsen