Uitdagingen

1 op de 3 inwoners van België ondervindt geestelijke problemen en bijna 1 op de 5 zou tekenen van een psychologische pathologie vertonen. Momenteel liggen psychische stoornissen aan de oorsprong van meer dan een derde van de arbeidsongeschiktheden.

Ook al zijn geestelijke gezondheidsproblemen niet nieuw, ze komen steeds vaker voor en die stijging zal nog toenemen door de vergrijzing en de maatschappelijke veranderingen. De burger beschouwt deze problematiek als prioritair en is voorstander van een terugbetaling van psychologie/psychotherapie en van initiatieven om werkgerelateerde stress te verminderen.

Gemiddeld 3 zelfdodingen per dag

Psychologische stoornissen hebben niet alleen gevolgen op het vlak van levenskwaliteit, arbeidsonderbreking of gezondheidskosten, maar doen de zelfdodingscijfers in België ook pieken. Met gemiddeld 3 zelfdodingen per dag staat ons land in de Europese top 3. Het zelfdodingscijfer bedraagt respectievelijk 17, 24 en 14 per 1000 inwoners in Vlaanderen, Wallonië en Brussel.

Meer dan de helft van de psychologische problemen begint rond de leeftijd van 14 jaar

Pesterijen, bespotting op sociale netwerken en geweld veroorzaken psychische stoornissen bij onze tieners. Helaas worden deze situaties van psychologische nood, waaronder depressie, amper herkend en onvoldoende begeleid, wat nefaste gevolgen heeft voor de gezondheid en schoolprestaties van die jongeren. De herkenning en de correcte verzorging van depressie zijn dus essentieel, zeker als je weet dat naar schatting 70% van de depressies succesvol behandeld kunnen worden, ongeacht de ernst van de stoornis.

Correct gebruik van geneesmiddelen en toegankelijker aanbod alternatieve behandelingen

Antidepressiva lijken efficiënt in 30 tot 40% van de gevallen, maar om goed te werken, moet de patiënt ze gedurende minstens 3 maanden innemen. In België vormt dit een probleem omdat een groot aantal volwassenen aan wie antidepressiva werden voorgeschreven, ze maar gedurende korte tijd heeft genomen. Het verkeerde gebruik van deze medicatie maakt van ons land de Europese koploper in de consumptie van antidepressiva.

Hoewel een medicinale behandeling het meest toegankelijk blijkt, vormt psychotherapie een efficiënte alternatieve keuze of aanvulling voor de behandeling van depressies of angststoornissen. Soms echter vindt de patiënt maar moeilijk de juiste hulp, doordat het aanbod voor geestelijke gezondheidszorg financieel weinig toegankelijk, versnipperd en moeilijk leesbaar is voor het grote publiek.

Elke euro die geïnvesteerd wordt in psychologische zorg kan 1,14 tot 1,95 euro opbrengen.

De juiste opvolging heeft positieve effecten op het geneesmiddelenverbruik, absenteïsme, het gebruik van de spoeddienst en ziekenhuisverblijven.

Welke gezondheidsdoelstellingen?
  • Het gebruik van antidepressiva verminderen tot ongeveer het Europese gemiddelde (2025).
  • Het aantal patiënten dat gedurende minder dan 3 maanden een behandeling met antidepressiva volgt, verminderen met 10% (2021).
  • Het zelfdodingspercentage verminderen tot ongeveer het Europese gemiddelde (2025).
  • Ervoor zorgen dat 80% van de scholen over een kwalitatief preventieplan voor geestelijke gezondheid beschikt (2025).
Wat stellen de Onafhankelijke Ziekenfondsen voor?
  • Meer initiatieven ontplooien om de geestelijke gezondheidszorg te de-institutionaliseren, door de eerstelijnszorg te versterken en een ambulante verzorging zo dicht mogelijk bij de omgeving van de patiënt te bevorderen.
  • Huisartsen opleiden en sensibiliseren (vroegtijdige opsporing, begeleiding van de patiënt, alternatieve oplossingen voor medicatie...).
  • Geleidelijk aan een terugbetalingsschema voor psychologische zorg invoeren, op basis van de aanbevelingen van het KCE-rapport, waarbij psychologische zorg voor minderjarigen voorrang moet krijgen.
  • Het aanbod voor geestelijke gezondheid via de 107-projecten uitbreiden naar 65-plussers.
  • Het juiste gebruik van antidepressiva regelmatig evalueren en feedback geven aan de voorschrijvers.
  • Voorschrijvers regelmatig laten evalueren of de voortzetting van een medicinale behandeling wel aangewezen is, volgens pathologie en evolutie van de ziekte.
  • De ontplooiing en financiering voortzetten van netwerken voor geestelijke gezondheid voor kinderen en jongeren (GGKJ).
  • Preventieprogramma’s in scholen organiseren:
    • kinderen veerkrachtiger maken door sensibiliseringsacties;
    • het onderwijzend personeel sensibiliseren om psychologische moeilijkheden sneller op te sporen;
    • de opsporing van psychologische moeilijkheden opnemen in het medisch onderzoek.

Lees ook